De boer, in dienst

De Herenboerderij wordt dagelijks gerund door een boer (m/v) die fungeert als bedrijfsleider. De boer werkt voor de leden van de coöperatie en wordt ook door hen betaald. Hij of zij is deskundig, een vakman of -vrouw dus, maar niet de ondernemer in de klassieke zin van het woord. Wel heeft de boer kennis op een breed terrein.

Veel groenten van eigen grond

De Herenboeren verbouwen hun eigen groenten. Wat precies, hangt vooral samen met de belangrijke vraag van de leden. Wat willen zij eten? Ook bepaalt de ligging van de boerderij wat er aan teelten mogelijk is. Op kleigronden groeien nou eenmaal andere gewassen dan op zand of veen. Verder is een duurzame benadering van de bodem altijd het uitgangspunt. Dat betekent onder meer dat de opeenvolgende teelten de bodem beter moeten achterlaten, dan dat ze hem aantroffen.

Fruit van het huis

Appels, peren, pruimen, bessen, aardbeien…. Herenboeren voorzien graag in hun eigen behoefte aan (hard)fruit. Daarom verbouwen ze ook dit zelf. Concreet houdt dat in dat op ongeveer 1 hectare fruitbomen staan, appels, peren en pruimen bijvoorbeeld, aangevuld met andere vruchtdragende bomen. En op nieuw te ontwikkelen Herenboerderijen is de productie van fruit onderdeel van een systeem dat het karakter heeft van een voedselbos; met een grote diversiteit aan fruitsoorten dus.

Houden van hennen en hanen

Kippenvlees en eieren. Dat is waar het om draait als het om het houden van kippen gaat. Om aan de behoefte van de leden te voldoen, zijn elk jaar ongeveer 2100 vleeskippen nodig. Broedse kippen worden apart gezet en zorgen zo voor de natuurlijke aanwas. Op elk moment scharrelen er op de boerderij ongeveer 700 vleeskippen (m/v) rond. Deze haantjes en hennen groeien in ongeveer vier maanden naar het gewicht waarop ze slachtrijp zijn. De circa 250 leghennen zijn jaarlijks goed voor ongeveer 65.000 eieren.

Biologisch of niet

Een veelgestelde vraag: is een Herenboerderij biologisch? Het antwoord neigt naar ja, maar is toch nee. Hoe zit dat?

Biologisch is een officieel door SKAL verleend keurmerk. Iedereen die een biologisch product koopt bij een boer, speciaalzaak of supermarkt, weet dan dat het voldoet aan de criteria van het keurmerk.

Maar Herenboeren zijn geen klant van hun bedrijf, ze kopen geen producten. En een Herenboerencoöperatie verkoopt niet, is haar eigen markt en de leden bepalen feitelijk zelf hoe ze werken aan een in alle opzichten duurzame voedselproductie. De Herenboeren en hun boer reizen naar de ‘meest duurzame vorm van landbouw’. We noemen het zelf ook wel natuur gedreven landbouw.

Van akker naar keukenkast

Na de oogst van de aardappelen, groenten en fruit, is het maar een kleine stap naar de keuken van de leden. Hoe die stap wordt gezet, daarover is binnen elke coöperatie goed nagedacht. Sommige producten zijn dagvers, en kunnen vanaf het veld zo naar de leden. Andere producten, bijvoorbeeld appels, peren en aardappelen, worden gekoeld bewaard op een daarvoor geschikte locatie, binnen of buiten de boerderij. Het vlees is een ander verhaal. Nadat de dieren zijn geslacht, verwerkt en het vlees vacuüm is verpakt, wordt het vlees diepgevroren bewaard.

Wat brengt de Herenboerderij, behalve eten?

Het klinkt misschien wat bot maar Herenboeren zijn in essentie ‘luie’ mensen. Ze hoéven nou eenmaal niet zelf te boeren. Feitelijk volstaat roepen wat ze willen eten, en de boer van dienst regelt het. Maar de dagelijkse praktijk op een Herenboerderij kan zomaar heel anders uitpakken, gelukkig maar.

Leden zijn namelijk niet alleen maar ‘afnemers’ van producten, ze zijn economisch eigenaar en de meesten voelen dat ook zo. Ze zijn verbonden met de locatie en de grond onder de boerderij, begaan met het welzijn van de dieren, de gewassen, de natuur, hun boer en het landschap.

De boerderij stimuleert dus verbinding. En veel leden raken er op een of andere manier intensief bij betrokken. Ze leveren mooie bijdragen aan het draaien van de coöperatie en de boerderij. Dat doen ze door het zelf ontplooien van waardevolle activiteiten als excursies, tentoonstellingen, workshops of het organiseren van activiteiten voor en met kinderen, zoals een kinderfeestje of natuuractiviteit.

De baten… en de kosten

Een Herenboerderij stelt consumenten in staat om de stap te maken naar een ander voedselsysteem. Als er een geschikte locatie beschikbaar is, is de financiering van een Herenboerderij vrij eenvoudig samen te vatten.

Allereerst is er geld nodig om de boerderij op poten te zetten. Hierbij kan gedacht worden aan het zetten van hekken, palen en rasters, het doen van essentieel grondwerk, verbetering van de bodem en de optimalisatie van de waterhuishouding. Het bedrag dat hiervoor nodig is, gemiddeld € 400.000,-, wordt bijeengebracht door de leden op het moment dat ze instappen. Elk huishouden betaalt eenmalig € 2.000,-. Met dat geld kan de locatie worden ontwikkeld.

contact